borrow / lend, hope / wish: Hai cặp từ người Việt dễ nhầm lẫn nhất
"Thầy ơi, em có thể mượn bút của thầy được không?" Câu này nói bằng tiếng Việt thì hoàn toàn bình thường, vì chúng ta thường dùng từ "mượn" cho cả hai chiều (mượn vào và cho mượn). Nhưng khi dịch sang tiếng Anh, nhiều người lại buột miệng nói Can you borrow me your pen?, và lúc này người bản xứ sẽ phải khựng lại một chút.
Sở dĩ có lỗi sai này là vì tiếng Việt không bắt buộc bạn phải phân biệt rạch ròi "hướng đi" của hành động. Các cặp từ tiếng Anh borrow / lend, hay hope / wish đều là những cái bẫy kinh điển khi tiếng Việt chỉ dùng một từ nhưng tiếng Anh lại cần đến hai từ khác nhau. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng bỏ túi hai mẹo nhỏ cực kỳ hữu ích để khắc phục triệt để những lỗi sai phổ biến nhất này nhé.
borrow vs lend: Hãy nhìn vào "hướng mũi tên"
Sự khác biệt giữa cặp từ này chỉ nằm ở một điểm duy nhất: vật được mượn đi về hướng nào.
- borrow = mượn "vào", vật đi về phía tôi, tôi là người đi mượn.
- lend = cho mượn "ra", vật đi về phía người khác, tôi là người cho mượn.
Hãy tưởng tượng nó như một mũi tên: mũi tên hướng về phía tôi thì dùng borrow; mũi tên hướng về phía người khác thì dùng lend.
borrow thường đi kèm với from (mượn từ ai đó):
I borrowed this book from the library. (Tôi đã mượn cuốn sách này từ thư viện.)
Can I borrow your charger? (Tôi có thể mượn cục sạc của bạn được không?)
lend thì dùng cấu trúc lend sb sth (cho ai mượn cái gì) hoặc lend sth to sb (cho ai mượn cái gì):
Can you lend me your pen? (Bạn có thể cho tôi mượn bút được không?)
She lent her car to her brother. (Cô ấy đã cho em trai mượn xe ô tô.)
Hai lỗi sai phổ biến nhất
Lỗi thứ nhất: Muốn nói "cho tôi mượn" nhưng lại dùng borrow:
Can you borrow me your pen? ✗
Can you lend me your pen? ✓ (Bạn có thể cho tôi mượn bút được không?)
Cây bút đi từ phía bạn ra đến tay tôi, đối với bạn đó là "cho mượn ra", vì vậy phải dùng lend.
Lỗi thứ hai: Nói "Tôi cho anh ấy mượn tiền" cũng rất dễ sai:
I borrowed him some money. ✗
I lent him some money. ✓ (Tôi đã cho anh ấy mượn một ít tiền.)
Tiền đi từ phía tôi ra cho anh ấy, vì vậy đó là lend. Ngược lại, nếu là "Tôi mượn tiền của anh ấy" thì mới dùng borrow:
I borrowed some money from him. (Tôi đã mượn một ít tiền từ anh ấy.)
Mẹo xác định: Trước tiên hãy tự hỏi bản thân "vật đang đi về hướng nào". Nếu đi về phía tôi, tôi là người dùng nó -> dùng borrow; nếu đi về phía người khác, tôi đưa nó đi -> dùng lend.
hope vs wish: Khả thi hay bất khả thi?
Trong tiếng Việt, từ "hy vọng" hay "ước" có thể dùng chung trong nhiều trường hợp, nhưng tiếng Anh phân biệt rất rõ ràng giữa "kỳ vọng có khả năng xảy ra" và "mong ước trái với thực tế".
- hope = mong muốn hoặc lời chúc có khả năng thực hiện, có cơ hội xảy ra, theo sau là thì hiện tại hoặc thì tương lai.
- wish = mong ước giả định trái với thực tế, không thể thực hiện được, theo sau là thì quá khứ (đây là thể giả định).
Nói một cách đơn giản: Nếu bạn nghĩ việc này có khả năng thành hiện thực, hãy dùng hope; nếu bạn biết rõ nó hiện tại không thể thực hiện được hoặc trái ngược với thực tế, hãy dùng wish.
hope dùng cho những việc thực tế, có thể xảy ra:
I hope you have a nice trip. (Hy vọng bạn có một chuyến đi vui vẻ.)
I hope it doesn't rain tomorrow. (Hy vọng ngày mai trời không mưa.)
I hope you feel better soon. (Hy vọng bạn sớm khỏe lại.)
wish dùng cho những việc bạn biết thừa là không thể, hoặc trái ngược với thực tế hiện tại, động từ phải lùi một thì về quá khứ:
I wish I were taller. (Ước gì tôi cao hơn một chút.)
I wish I could fly. (Ước gì tôi biết bay.)
I wish I had more time. (Ước gì tôi có nhiều thời gian hơn.)
Hai lỗi sai phổ biến nhất
Lỗi thứ nhất: Muốn bày tỏ một mong ước không thể thực hiện được như "Ước gì tôi cao hơn", nhưng lại dùng hope:
I hope I were taller. ✗
I wish I were taller. ✓ (Ước gì tôi cao hơn một chút.)
Việc cao thêm lúc này là không thể và trái với thực tế, vì vậy phải dùng wish, đồng thời lùi động từ về quá khứ thành were.
Lỗi thứ hai: Muốn chúc người khác "chuyến đi vui vẻ" - một điều tốt đẹp hoàn toàn có thể xảy ra, nhưng lại dùng wish đi với thì hiện tại:
I wish you have a nice trip. ✗
I hope you have a nice trip. ✓ (Hy vọng bạn có một chuyến đi vui vẻ.)
Chuyến đi là việc thực sự sẽ diễn ra, thuộc dạng lời chúc thực tế, nên dùng hope đi với thì hiện tại là chuẩn xác.
Lưu ý nhỏ: wish cũng có thể dùng để chúc mừng, nhưng phải đi kèm với danh từ, ví dụ như I wish you a happy birthday. (Chúc bạn sinh nhật vui vẻ.) Ở đây, sau wish sẽ đi trực tiếp với cấu trúc "tân ngữ + danh từ", khác với cách dùng giả định đi kèm với một mệnh đề ở trên. Bạn cứ nhớ cách dùng phổ biến nhất trước là được.
Mẹo xác định: Nếu việc này có khả năng thành hiện thực thì dùng hope (đi với hiện tại/tương lai); nếu việc này bất khả thi hoặc trái ngược với thực tế thì dùng wish (động từ lùi một thì về quá khứ).
Cùng ghi nhớ hai mẹo này
Hãy đúc kết hai cặp từ này thành hai câu ngắn gọn để nhẩm lại trong đầu trước khi nói nhé:
- Mượn/Cho mượn——Vật đi về phía tôi dùng borrow, đi về phía người khác dùng lend.
- Hy vọng/Ước——Khả thi dùng hope (thì hiện tại), trái thực tế/bất khả thi dùng wish (thì quá khứ).
Mới đầu có thể hơi chậm một chút cũng không sao, nói nhiều lần sẽ tự động trở thành phản xạ. Quan trọng là bạn đã biết chỗ nào dễ "sập bẫy", đó chính là sự tiến bộ rồi đấy.
Luyện tập thế nào trên Loopy
Chỉ đọc lý thuyết thôi thì khó mà nhớ lâu được. Những cặp từ dễ gây nhầm lẫn kiểu "tiếng Việt dùng một từ, tiếng Anh dùng hai từ" như thế này cần phải được va chạm liên tục trong các câu thực tế thì mới có thể khắc sâu vào trí nhớ. Loopy đã đưa các từ dễ sai tần suất cao như borrow / lend, hope / wish vào các tình huống hội thoại của khóa học theo trình độ, từ trình độ A1 đến B1. Qua từng bước trải nghiệm, bạn sẽ tự khắc hiểu được sự khác biệt về "hướng đi" và "khả năng xảy ra" trong ngữ cảnh tự nhiên.
Gặp từ nào chưa chắc chắn, bạn chỉ cần mở từ điển tích hợp, xem câu ví dụ và hướng dẫn cách dùng là có thể phân biệt ngay lập tức cách kết hợp của borrow và lend. Những câu đã học sẽ được đưa vào phần ôn tập theo đường cong trí nhớ, xuất hiện lại đúng lúc bạn chuẩn bị quên để giúp bạn khắc sâu cách dùng đúng vào trong trí não. Cuối cùng, hãy sử dụng tính năng luyện nghe nói và đọc theo để đọc to cả câu — khi câu Can you lend me your pen? được thốt ra từ miệng bạn một cách trôi chảy, bạn sẽ không bao giờ dùng sai nữa.
Bạn chưa chắc chắn trình độ hiện tại của mình nên bắt đầu từ đâu? Hãy dành vài phút làm bài kiểm tra nhanh, Loopy sẽ giúp bạn tìm ra điểm xuất phát phù hợp nhất.