Starwatch: Count these stars to find out how dark the sky is where you areNgắm sao: Đếm những ngôi sao này để biết bầu trời nơi bạn đang ở tối đến mức nào
Xem trước âm thanh hoàn chỉnh
0:00
0:00
EN: The conjunction 'how' introduces a noun clause ('how people can measure...') acting as the direct object of the verb 'explains'. Noun clauses formed with question words use standard statement word order (Subject + Verb), not inverted question order.
Tiếng Việt: Từ để hỏi "how" ở đây dẫn dắt mệnh đề danh từ (how people can measure...), đóng vai trò là tân ngữ của động từ chính "explains". Mệnh đề danh từ do từ để hỏi dẫn dắt (câu hỏi gián tiếp) phải giữ trật tự từ của câu trần thuật (chủ ngữ + động từ), không được đảo ngữ.
The scientist explained how the device works under extreme conditions.
Nhà khoa học này đã giải thích thiết bị đó hoạt động như thế nào trong môi trường khắc nghiệt.
EN: The preposition 'by' followed by a gerund ('counting') expresses the method or means through which an action is accomplished (answering 'in what way?').
Tiếng Việt: Giới từ "by" theo sau là danh động từ (dạng -ing, ở đây là counting), dùng để chỉ "cách thức, phương tiện" để đạt được một hành động hoặc mục đích nào đó, nghĩa là "bằng cách / thông qua".
You can improve your English pronunciation by listening to native speakers daily.
Bạn có thể cải thiện phát âm tiếng Anh của mình bằng cách nghe phát âm của người bản xứ mỗi ngày.
EN: 'Starwatch' is a long-running astronomy column in the UK's Guardian newspaper that introduces stargazing to amateur sky-gazers. The 'Great Square of Pegasus' (Pegasus is named after the mythical winged horse in Greek mythology) is a prominent landmark of the northern autumn night sky, widely used by astronomers for estimating light pollution.
Tiếng Việt: 'Starwatch' là chuyên mục thiên văn có bề dày lịch sử của tờ The Guardian (Anh), chuyên giới thiệu kiến thức quan sát sao cho những người đam mê nghiệp dư. 'Great Square of Pegasus' (Pegasus bắt nguồn từ con ngựa có cánh trong thần thoại Hy Lạp) là một mốc cực kỳ nổi bật trên bầu trời đêm mùa thu ở Bắc bán cầu. Những người yêu thiên văn thường dùng số lượng sao nhìn thấy được trong khu vực này để ước tính mức độ ô nhiễm ánh sáng và độ tối của bầu trời đêm tại địa phương.
EN: A defining relative clause (introduced here by 'that') provides essential information to identify or describe the preceding noun. In this sentence, 'that marks the body...' refers back to 'a pattern of four stars'. Note the singular verb 'marks' agreeing with the singular head noun 'pattern'.
Tiếng Việt: Mệnh đề quan hệ xác định (ở đây được dẫn dắt bởi đại từ quan hệ 'that') dùng để bổ nghĩa và làm rõ tiền ngữ. Trong câu, 'that marks the body...' bổ nghĩa cho 'a pattern of four stars' (một hình mẫu gồm bốn ngôi sao). Lưu ý động từ 'marks' trong mệnh đề ở dạng số ít, vì danh từ chính của tiền ngữ là 'pattern' ở số ít.
This is a constellation of seven stars that guides travelers at night.
Đây là một chòm sao gồm bảy ngôi sao, chỉ đường cho lữ khách vào ban đêm.
EN: The pattern 'a pattern of + plural noun' describes a shape, configuration, or arrangement made up of multiple elements. Prepositional phrases with 'of' can be chained to show nested possession or composition ('of four stars', 'of a mythical winged horse').
Tiếng Việt: Cấu trúc 'a pattern of + danh từ số nhiều' biểu thị một hình mẫu hoặc sự sắp xếp gồm nhiều yếu tố. Cụm giới từ 'of' có thể được dùng lồng nhau để biểu thị quan hệ sở hữu hoặc cấu thành (ví dụ 'of four stars' biểu thị cấu thành, 'of a mythical winged horse' biểu thị sở hữu).
The ring is made of small diamonds that encircle a blue sapphire.
Chiếc nhẫn này được tạo thành từ những viên kim cương nhỏ bao quanh một viên sapphire.
EN: The 'mythical winged horse' refers to Pegasus from Greek mythology. In Western astronomy, the constellation Pegasus is depicted upside down in the northern night sky, with the Great Square forming the main torso of the horse.
Tiếng Việt: 'mythical winged horse' (ngựa có cánh trong thần thoại) chỉ con ngựa trời Pegasus trong thần thoại Hy Lạp. Trong thiên văn học phương Tây, chòm sao Phi Mã thường được mô tả ở tư thế lộn ngược trên bầu trời bán cầu Bắc, và 'Hình vuông mùa thu' (Great Square of Pegasus) tạo thành phần thân chính của con ngựa có cánh.
EN: Modal passive ('modal + be + past participle'): The structure 'can be seen' combines the modal verb 'can' (expressing possibility) with the passive voice 'be seen'. It is used when the performer of the action is general, obvious, or less important than the object/phenomenon itself.
Tiếng Việt: Bị động của động từ khuyết thiếu (modal + be + quá khứ phân từ): Cấu trúc 'can be seen' kết hợp động từ khuyết thiếu chỉ khả năng 'can' với dạng bị động 'be seen'. Cấu trúc này thường được dùng khi người thực hiện hành động là công chúng nói chung, hiển nhiên, hoặc ít quan trọng hơn tân ngữ/hiện tượng.
Jupiter can be observed with a small telescope tonight.
Tối nay có thể quan sát sao Mộc bằng kính thiên văn nhỏ.
EN: Adverbial phrases of time and location stacking: English often places prepositional phrases indicating time ('On 9 November at eight in the evening') or location ('high in the southern sky from London') together. Note that in British style, dates commonly appear as 'Day Month' without a comma (e.g., '9 November').
Tiếng Việt: Sự xếp chồng các cụm trạng từ chỉ thời gian và địa điểm: Trong tiếng Anh, các cụm giới từ chỉ thời gian (như 'On 9 November at eight in the evening') hoặc địa điểm (như 'high in the southern sky from London') thường được dùng liên tiếp. Ngoài ra, trong tiếng Anh-Anh, ngày tháng thường được viết theo thứ tự 'ngày tháng' (như '9 November'), không có dấu phẩy giữa chúng.
On Saturday at noon, the ceremony will take place in the main hall.
Vào trưa thứ Bảy, buổi lễ sẽ được tổ chức tại đại sảnh.
EN: In the UK and British English publications (such as The Guardian's Starwatch column), dates are customarily written in the day-month order (e.g., '9 November' or '9th November') without a comma separating them. Furthermore, referencing London as an observation point provides a familiar latitude baseline (~51.5°N) for UK stargazers.
Tiếng Việt: Ở Anh và trong các ấn phẩm tiếng Anh-Anh (ví dụ chuyên mục 'Quan sát bầu trời đêm' của tờ The Guardian), ngày tháng thường được viết theo thứ tự 'ngày-tháng' (như '9 November'), không có dấu phẩy ở giữa. Ngoài ra, việc dùng 'London' làm điểm quan sát chuẩn là để cung cấp cho những người ngắm sao tại Anh một mốc vĩ độ quen thuộc (khoảng 51,5 độ vĩ Bắc).
EN: The structure 'adjective + enough + to-infinitive' indicates that someone or something has sufficient degree of a quality to perform an action. In this sentence, the passive infinitive 'to be seen' is used because the stars are being observed.
Tiếng Việt: Cấu trúc 'tính từ + enough + động từ nguyên mẫu (to V)' diễn tả ý nghĩa 'đủ... để có thể...'. Trong câu, động từ nguyên mẫu bị động 'to be seen' được dùng vì các ngôi sao là đối tượng được quan sát.
The music was loud enough to be heard from down the street.
Tiếng nhạc to đến mức nghe được tận cuối phố.
EN: The adverb 'even' is used to emphasize an extreme or surprising case. Placing it before the prepositional phrase 'from towns and suburbs' highlights that visibility is possible despite light pollution in these populated areas.
Tiếng Việt: Trạng từ 'even' (thậm chí, ngay cả) được dùng để nhấn mạnh một tình huống đáng ngạc nhiên hoặc cực đoan. Đặt trước cụm giới từ 'from towns and suburbs' để nhấn mạnh rằng có thể nhìn thấy ngay cả từ các thị trấn và vùng ngoại ô nơi ô nhiễm ánh sáng tương đối nghiêm trọng.
The summit is visible even on a cloudy day.
Ngay cả trong ngày nhiều mây, đỉnh núi vẫn có thể nhìn thấy rõ ràng.
EN: In astronomy and stargazing guides, distinguishing between dark-sky sites and 'towns and suburbs' is standard practice, as light pollution in urban and suburban areas often washes out fainter celestial objects, leaving only the brightest navigational stars visible.
Tiếng Việt: Trong hướng dẫn quan sát thiên văn, việc phân biệt khu bảo tồn bầu trời tối với 'thị trấn và vùng ngoại ô' là phổ biến; ô nhiễm ánh sáng nhân tạo ở thị trấn và ngoại ô thường che khuất các thiên thể mờ hơn, chỉ để lại những ngôi sao đặc trưng sáng nhất có thể nhận dạng.
EN: An infinitive phrase ('To try the experiment') can be placed at the beginning of a sentence to express purpose (meaning 'in order to'). It is typically followed by a comma before the main clause.
Tiếng Việt: Cụm động từ nguyên mẫu (To try the experiment) đặt ở đầu câu có thể biểu thị 'mục đích' (nghĩa là 'để...'), thường sau cụm từ đó có dấu phẩy, rồi đến mệnh đề chính.
To get a clear view, we walked up to the top of the hill.
Để có được tầm nhìn rõ ràng, chúng tôi đã leo lên đỉnh núi.
EN: A relative clause introduced by 'which' ('which is away from direct lights') acts as an adjective modifying the preceding noun ('a place'). In this context, it specifies what kind of place should be found.
Tiếng Việt: Mệnh đề quan hệ do đại từ quan hệ which dẫn dắt (which is away from direct lights) ở đây đóng vai trò mệnh đề tính ngữ, bổ nghĩa cho danh từ đứng trước (a place), để mô tả cụ thể nên tìm nơi như thế nào.
She chose a hotel which was close to the station.
Cô ấy đã chọn một khách sạn gần nhà ga.
EN: In amateur astronomy and citizen science projects like Starwatch, controlling local light pollution (such as streetlights or security lamps) is essential for 'dark adaptation'—allowing human eyes to detect faint celestial bodies.
Tiếng Việt: Trong quan sát thiên văn nghiệp dư hoặc các hoạt động khoa học công dân như 'ngắm sao', việc tránh ô nhiễm ánh sáng cục bộ (ví dụ đèn đường hoặc đèn pha chống trộm) là vô cùng quan trọng, để mắt người có thể hoàn thành 'thích nghi bóng tối' và nhận ra những ánh sao mờ nhạt.
EN: The subordinating conjunction 'because' introduces an adverbial clause of reason, explaining why the action in the main clause ('should then wait') is necessary.
Tiếng Việt: Liên từ phụ thuộc 'because' dẫn dắt mệnh đề trạng ngữ chỉ nguyên nhân, dùng để giải thích lý do hoặc nguyên nhân của hành động trong mệnh đề chính ('should then wait').
We brought umbrellas because the weather forecast predicted rain.
Chúng tôi mang ô vì dự báo thời tiết nói trời sẽ mưa.
EN: The verb 'adjust' followed by the preposition 'to' forms a phrasal combination meaning to change or adapt in order to fit a new situation or condition.
Tiếng Việt: Động từ 'adjust' kết hợp với giới từ 'to' tạo thành cụm cố định 'adjust to', mang nghĩa 'thích nghi, điều chỉnh để phù hợp với' một tình huống hoặc môi trường mới.
It took him several weeks to adjust to the new time zone.
Anh ấy mất vài tuần để thích nghi với múi giờ mới.
EN: In amateur astronomy and stargazing, 'dark adaptation' is a critical biological process. The human eye takes approximately 20 to 30 minutes in total darkness to produce rhodopsin (visual purple), enabling sensitive night vision. Even a brief glance at a smartphone screen can instantly destroy this adaptation.
Tiếng Việt: Trong các hoạt động quan sát thiên văn nghiệp dư và ngắm sao, 'sự thích nghi bóng tối' (dark adaptation) là một quá trình sinh lý quan trọng. Mắt người cần khoảng 20 đến 30 phút trong môi trường tối hoàn toàn để tổng hợp rhodopsin, kích hoạt thị giác ban đêm. Lúc này, chỉ cần liếc nhìn màn hình điện thoại thông minh một cái, ánh sáng mạnh sẽ ngay lập tức phá hủy thành quả thích nghi này.
EN: Modal passive voice: 'should not be + past participle' is used to express advice, recommendation, or rule against doing something in a passive structure.
Tiếng Việt: Động từ khuyết thiếu ở thể bị động: sử dụng 'should not be + quá khứ phân từ (p.p.)' để diễn tả 'không nên bị...', thường dùng để đưa ra lời khuyên, chỉ dẫn hoặc quy định khách quan.
Laptops must not be used during take-off.
Không được sử dụng máy tính xách tay trong thời gian cất cánh.
EN: Causal conjunction 'since': Here, 'since' functions as a subordinating conjunction meaning 'because' or 'as', introducing the reason for the main clause's recommendation.
Tiếng Việt: Liên từ phụ thuộc chỉ nguyên nhân 'since': ở đây có nghĩa là 'bởi vì' hoặc 'do' (tương đương với because hoặc as), dùng để dẫn dắt mệnh đề trạng ngữ chỉ nguyên nhân.
We decided to stay home, since the weather was awful.
Chúng tôi quyết định ở nhà vì thời tiết rất tệ.
EN: In amateur astronomy, dark adaptation (or night vision) takes roughly 20 to 30 minutes for human eyes to produce rhodopsin. Even a quick glance at a smartphone's bright white-blue screen can instantly reset this chemical process, which is why stargazers strictly avoid white light and use faint red filters instead.
Tiếng Việt: Trong quan sát thiên văn nghiệp dư, sự 'thích nghi bóng tối' (thị lực ban đêm) của mắt cần khoảng 20 đến 30 phút để tổng hợp rhodopsin. Dù chỉ liếc nhanh ánh sáng trắng xanh sáng từ điện thoại thông minh cũng sẽ ngay lập tức phá hỏng quá trình thích nghi này và khiến nó trở về con số không. Vì vậy, những người ngắm sao thường nghiêm ngặt tránh ánh sáng trắng và thay vào đó dùng đèn pin đỏ mờ.
EN: Relative Clause with 'that': The clause 'that they can see without a telescope' modifies the noun phrase 'every star inside the square'. In English, relative clauses provide essential information defining which stars are meant.
Tiếng Việt: Mệnh đề quan hệ do đại từ quan hệ "that" dẫn dắt: mệnh đề 'that they can see without a telescope' dùng để bổ nghĩa cho cụm danh từ 'every star inside the square', giới hạn và giải thích rằng những ngôi sao mà người quan sát cần đếm là những ngôi sao 'có thể nhìn thấy mà không cần kính thiên văn'.
Please read the documents that I sent you yesterday.
Hãy đọc những tài liệu mà tôi đã gửi cho bạn hôm qua.
EN: Present Participle Phrase for Accompanying Action: 'ignoring the four corners' is a participle clause (-ing form) acting as an adverbial modifier, indicating an action done simultaneously with counting.
Tiếng Việt: Cụm phân từ hiện tại chỉ tình huống đi kèm: 'ignoring the four corners' là cụm từ được dẫn dắt bởi phân từ hiện tại (-ing), đóng vai trò trạng ngữ bổ nghĩa cho động từ chính count, diễn tả việc vừa đếm sao vừa 'bỏ qua/lướt qua' những ngôi sao ở bốn góc.
He walked out of the room, slamming the door behind him.
Anh ấy bước ra khỏi phòng và tiện tay đóng sầm cửa lại.
EN: Counting naked-eye stars within defined constellations (such as the Great Square of Pegasus) is a widely used citizen science method to measure local light pollution and assess night-sky quality.
Tiếng Việt: Việc dùng mắt thường đếm số ngôi sao nhìn thấy được trong phạm vi một chòm sao nhất định (như hình tứ giác mùa thu) là một phương pháp quan sát khoa học công dân thường được sử dụng trên quốc tế để đánh giá mức độ ô nhiễm ánh sáng và khả năng nhìn thấy bầu trời đêm.
EN: The conjunction 'while' is used here to show a direct contrast between two related facts or situations, meaning 'whereas'.
Some people enjoy city life, while others prefer the quiet countryside.
Một số người thích cuộc sống thành thị, trong khi những người khác lại thích vùng quê yên tĩnh.
EN: Zero Conditional (If + Present Simple, Present Simple) is used here to describe a factual rule or general scientific condition where a specific result always follows a condition.
Tiếng Việt: Câu điều kiện loại 0 (If + hiện tại đơn, hiện tại đơn) được dùng để mô tả sự thật khách quan, trạng thái bình thường hoặc tiêu chuẩn đo lường khoa học, biểu thị kết quả chắc chắn xảy ra trong một điều kiện nào đó.
If the temperature drops below zero, water turns to ice.
Nếu nhiệt độ xuống dưới không độ, nước sẽ đóng băng.
EN: Citizen science projects often establish simple counting scales (like counting visible stars within a known constellation) to help the general public easily quantify light pollution without needing expensive photometers.
Tiếng Việt: Các dự án khoa học công dân thường thiết lập các tiêu chuẩn đếm đơn giản (ví dụ: đếm số lượng sao nhìn thấy được trong một chòm sao cụ thể) để công chúng có thể dễ dàng định lượng mức độ ô nhiễm ánh sáng mà không cần đến máy đo quang đắt tiền.
EN: Compound sentence with 'and': Two independent clauses can be joined by a coordinating conjunction (FANBOYS: for, and, nor, but, or, yet, so), usually preceded by a comma when connecting full clauses.
Tiếng Việt: Câu ghép dùng liên từ đẳng lập 'and': khi nối hai mệnh đề độc lập hoàn chỉnh (đều có chủ ngữ và động từ), thường đặt dấu phẩy trước 'and' để thể hiện cấu trúc ý nghĩa song song đối chiếu hoặc tăng tiến.
Dark clouds suggest rain, and strong winds indicate a storm.
Mây đen cho thấy trời có thể mưa, còn gió mạnh có nghĩa là bão sắp đến.
EN: Noun clause introduced by 'that': The conjunction 'that' can introduce a noun clause functioning as the direct object of a reporting verb (such as 'mean', 'suggest', or 'know'). The clause has its own subject and predicate.
Tiếng Việt: Mệnh đề danh từ do 'that' dẫn dắt: liên từ 'that' có thể dùng để dẫn dắt mệnh đề danh từ, đóng vai trò tân ngữ của động từ chính (như mean, suggest, know), bên trong chứa cấu trúc 'chủ ngữ + vị ngữ' hoàn chỉnh.
The report indicates that the experiment was successful.
Báo cáo chỉ ra rằng thí nghiệm đã rất thành công.
EN: Citizen science projects often assess light pollution through simple star-counting methods. Instead of using expensive light meters, observers count visible stars within a known constellation or asterism (like the Great Square of Pegasus) to determine the limiting magnitude and darkness of their local night sky.
Tiếng Việt: Khoa học công dân thường dùng cách 'đếm sao' đơn giản để đánh giá mức độ ô nhiễm ánh sáng. Người quan sát không cần thiết bị đắt tiền, chỉ cần đếm bằng mắt thường số sao nhìn thấy trong một chòm sao hoặc cụm sao nhất định (như hình tứ giác mùa thu) là có thể suy ra cấp sao giới hạn và độ tối của bầu trời đêm tại địa phương.
EN: A defining relative clause (restrictive relative clause) begins with 'who' to identify or narrow down the specific group of people being referred to. Here, 'who can count about 35 stars' specifies which observers are being discussed.
Tiếng Việt: Mệnh đề quan hệ hạn định do đại từ quan hệ 'who' dẫn dắt, dùng để bổ nghĩa cụ thể và giới hạn nhóm người mà tiền ngữ chỉ đến. Ở đây 'who can count about 35 stars' xác định rõ là nhóm 'người quan sát' nào.
Students who finish the test early may leave the classroom.
Học sinh nộp bài sớm có thể rời khỏi lớp học.
EN: The phrasal verb 'look at' means to direct one's gaze toward something. When used in the present continuous tense ('are looking at'), it can describe what someone is currently viewing or experiencing.
Tiếng Việt: Cụm động từ 'look at' nghĩa là 'nhìn' hoặc 'chăm chú nhìn'. Ở đây dùng thì hiện tại tiếp diễn 'are looking at' để mô tả cảnh vật/môi trường đang nhìn thấy hoặc đang ở trước mắt.
You are looking at one of the oldest paintings in the museum.
Thứ bạn đang nhìn thấy trước mắt là một trong những bức tranh cổ nhất trong bảo tàng này.
EN: In urban and suburban areas, severe light pollution often limits visible stars to only the brightest few. Counting upwards of 30 stars within a single constellation frame like the Great Square of Pegasus indicates an exceptionally pristine, dark-sky environment, typically found only in remote rural areas or designated Dark Sky Reserves.
Tiếng Việt: Ở thành phố và vùng ngoại ô, ô nhiễm ánh sáng nghiêm trọng thường khiến người ta chỉ nhìn thấy vài ngôi sao sáng nhất. Nếu có thể đếm được hơn 30 ngôi sao mờ trong phạm vi "Hình vuông mùa thu", điều đó có nghĩa là điểm quan sát nằm trong bầu trời đêm cực kỳ tối, điều kiện thường chỉ đạt được ở vùng nông thôn xa xôi hoặc các khu bảo tồn bầu trời tối (Dark Sky Reserves) cụ thể.
Từ vựng quan trọng với phiên âm IPA, định nghĩa, câu ví dụ và bài kiểm tra tương tác.
Cụm từ kèm nhãn loại, định nghĩa song ngữ, ghi chú sử dụng và câu ví dụ.
to become accustomed to a new situation or condition
thích nghi (với môi trường hoặc điều kiện mới)
not less than; a minimum of
ít nhất
at a distance from someone or something
xa khỏi, rời khỏi
a prominent asterism in the autumn northern sky formed by four bright stars in the constellation Pegasus
Hình vuông lớn của chòm sao Phi Mã (Hình vuông mùa thu)