Đừng nhầm lẫn spend, take, cost nữa: Học ngay cách kết hợp từ "tiêu thời gian, tiêu tiền" trong tiếng Anh
Bạn muốn nói "Chiếc điện thoại này tốn 20.000 đô", liền buột miệng nói The phone spends 20,000 dollars, kết quả là người bạn nước ngoài nhìn bạn với vẻ mặt hoang mang. Vấn đề nằm ở chỗ trong tiếng Việt, một từ "tiêu" hoặc "tốn/mất" có thể đi kèm với mọi thứ: tốn thời gian, tiêu tiền, tốn sức lực, tất cả đều dùng chung một động từ. Tiếng Anh hoạt động theo cách khác, nó sẽ xem "chủ ngữ là gì" trước, rồi mới quyết định nên dùng từ nào.
Đừng lo lắng, đây không phải là bắt bạn phải học thuộc lòng một đống quy tắc. Hôm nay chúng ta sẽ cùng đối chiếu những câu mà người học hay viết sai nhất, đọc xong là bạn sẽ nắm được bí quyết phân biệt ngay.
Bí quyết trong một câu: Xem chủ ngữ là gì trước
Hãy nhớ sự phân công công việc của ba từ này bằng một câu khẩu quyết đơn giản:
- Người tiêu thời gian hoặc tiền bạc → Dùng spend
- Sự việc tốn thời gian của bạn → Dùng take
- Đồ vật có giá bao nhiêu → Dùng cost
Mấu chốt nằm ở chủ ngữ. Chủ ngữ là "người" thì dùng spend; chủ ngữ là "một việc, một quãng đường" thì dùng take; chủ ngữ là "sản phẩm, dịch vụ" thì dùng cost. Nắm chắc quy luật này, bạn sẽ tự động tránh được những lỗi sai dưới đây.
Lỗi sai 1: Dùng ngược cost và spend
Đây là lỗi phổ biến nhất. Nhiều người muốn nói "Tôi đã dành hai tiếng để làm bài tập về nhà", theo bản năng liền dịch từ "tiêu/dành" thành cost.
I cost two hours on homework. ✗
I spent two hours on homework. ✓ (Tôi đã dành hai tiếng để làm bài tập.)
Chủ ngữ là I (người), nên phải dùng spend. Cách nhớ rất đơn giản: con người sẽ "spend (tiêu dùng, bỏ ra)" thời gian và tiền bạc của chính mình, vì vậy khi chủ ngữ là người, hãy chọn ngay spend.
Cấu trúc câu của spend rất cố định, chỉ cần nhớ hai cấu trúc này là đủ dùng:
- spend + thời gian/tiền bạc + on + Danh từ: She spends a lot of money on books. (Cô ấy tiêu rất nhiều tiền vào sách vở.)
- spend + thời gian/tiền bạc + Động từ-ing: I spend an hour reading every night. (Tôi dành một tiếng để đọc sách mỗi tối.)
Lỗi sai 2: Câu It spends me... không hề tồn tại
Muốn nói "Tôi mất một tiếng để đến đó", nhiều người sẽ tiếp tục dùng spend:
It spends me one hour to get there. ✗
It takes me an hour to get there. ✓ (Tôi mất một tiếng để đến đó.)
Ở đây chủ ngữ là It (chỉ việc "đi đến đó"), là một sự việc đang chiếm thời gian của bạn, nên phải dùng take, không thể dùng spend.
Cách xác định: Khi bạn muốn nói "làm việc gì đó tốn (của ai đó) bao nhiêu thời gian", chủ ngữ thường là It, động từ sẽ dùng take. Cấu trúc câu như sau:
- It takes (someone) + thời gian + to do something
- It takes me twenty minutes to walk to school. (Tôi mất hai mươi phút đi bộ đến trường.)
- It took us three days to finish the project. (Dự án này đã tiêu tốn của chúng tôi ba ngày để hoàn thành.)
Lưu ý nhỏ: Thì quá khứ của take là took, It took me... là cách nói rất tự nhiên của người bản xứ.
Lỗi sai 3: Giá cả của món hàng phải dùng cost
Quay lại với chiếc điện thoại ở đầu bài. "Giá của sản phẩm là bao nhiêu", chủ ngữ chính là món đồ đó, lúc này mới đến lượt cost xuất hiện.
The phone spends 20,000 dollars. ✗
The phone costs 20,000 dollars. ✓ (Chiếc điện thoại này có giá 20.000 đô.)
Chủ ngữ là The phone (đồ vật), đồ vật không thể tự spend, nó chỉ "trị giá bao nhiêu, có giá bao nhiêu", nên phải dùng cost.
cost cũng có hai cấu trúc câu rất hữu ích:
- Đồ vật + cost + số tiền: These shoes cost 1,500 dollars. (Đôi giày này có giá 1.500 đô.)
- Đồ vật + cost + người + số tiền: The repair cost me 3,000 dollars. (Việc sửa chữa đã ngốn của tôi 3.000 đô.)
Nói thêm một chút: Thì quá khứ của cost vẫn là cost, không thay đổi. It cost me a lot. (Nó đã tiêu tốn của tôi rất nhiều tiền.) Viết đúng thì quá khứ này, người nước ngoài sẽ biết bạn cực kỳ sành sỏi đấy.
Lỗi sai 4: Đừng dùng to do sau spend
Lỗi cuối cùng là một chiếc bẫy nâng cao. Khi muốn nói "Tôi mất nhiều thời gian để hoàn thành", nhiều người sẽ dùng to + động từ nguyên thể:
I spent a lot of time to finish it. ✗
I spent a lot of time finishing it. ✓ (Tôi đã dành nhiều thời gian để hoàn thành nó.)
Khi spend đi kèm với một hành động khác, phải dùng động từ đuôi -ing, không đi với to. Điểm này ngược lại với cấu trúc của take ở trên (take là take + thời gian + to do), vì vậy rất dễ bị nhầm lẫn.
Nhớ cặp đối chiếu này cùng nhau sẽ không bao giờ bị loạn:
- It takes time to learn a language. ✓ (Học một ngôn ngữ cần có thời gian.) — take dùng to
- I spend time learning a language. ✓ (Tôi dành thời gian để học một ngôn ngữ.) — spend dùng -ing
Ôn tập nhanh với ba câu tóm tắt
Hãy đúc kết bài đối chiếu hôm nay thành một tờ ghi chú nhỏ này, trước khi mở miệng nói lần sau hãy nhẩm lại một lần nhé:
- Chủ ngữ là người → spend: I spent two hours studying. (Tôi đã dành hai tiếng để học.)
- Chủ ngữ là một sự việc → take: It takes two hours to study this. (Học cái này mất hai tiếng.)
- Chủ ngữ là đồ vật → cost: The book costs ten dollars. (Cuốn sách này có giá mười đô.)
Bạn sẽ nhận ra rằng, chìa khóa để hiểu rõ vấn đề từ đầu đến cuối đều chỉ là một câu hỏi: "Chủ ngữ là ai/cái gì?" Nắm chắc nguyên lý này, spend, take, cost sẽ tự động về đúng vị trí của chúng. Lúc đầu có thể bạn vẫn cần suy nghĩ một chút, dùng nhiều lần sẽ trở thành phản xạ tự nhiên, điều này rất bình thường, ai đã thành thạo cũng đều từng trải qua giai đoạn này.
Luyện tập thế nào trên Loopy
Những cách kết hợp từ như spend, take, cost, nếu chỉ nhìn quy tắc thì sẽ không nhớ kỹ được, phải gặp đi gặp lại trong các câu thực tế mới có thể ghi nhớ sâu. Loopy đưa chúng vào các tình huống hội thoại và nghe hiểu của khóa học phân cấp, giúp bạn vừa nghe vừa nhại lại (shadowing) theo trình độ của mình (A1–B1), từ đó tích lũy cảm giác ngôn ngữ một cách tự nhiên.
- Khi gặp cách kết hợp từ không chắc chắn, bạn có thể dễ dàng tra cứu spend, take, cost bằng từ điển tích hợp sẵn, xem ví dụ và phát âm để phân biệt ngay từ nào đi với chủ ngữ nào.
- Sử dụng chế độ nghe nói và nhại lại để đọc theo người bản xứ các câu It takes me an hour…, The phone costs…, luyện tập cấu trúc câu đúng thành phản xạ cơ miệng.
- Các từ kết hợp đã học sẽ được đưa vào mục ôn tập theo đường cong trí nhớ, xuất hiện lại ngay lúc bạn sắp quên để giúp bạn chuyển từ trạng thái "phải cố nhớ ra" sang "buột miệng nói ra tự nhiên".
Muốn biết hiện tại mình phù hợp bắt đầu luyện tập từ cấp độ nào? Hãy dành ba phút để làm bài kiểm tra trình độ, để Loopy giúp bạn tìm ra điểm khởi đầu hoàn hảo nhất.