quickly, carefully: Dùng trạng từ để nói rõ "mọi việc được thực hiện như thế nào"
Bạn đã biết nói She runs. (Cô ấy đang chạy.) rồi. Nhưng nếu muốn nói chi tiết hơn một chút, ví dụ như "Cô ấy chạy rất nhanh" thì sao? Lúc này, bạn sẽ cần đến một người trợ giúp nhỏ gọi là trạng từ chỉ cách thức (adverbs of manner). Nó chuyên trả lời cho một câu hỏi: Việc này được làm "như thế nào"?
Tin tốt là hầu hết các trạng từ loại này đều có một hình thức rất cố định: thêm -ly vào sau tính từ. Học được quy tắc này, bạn có thể tạo ra hàng trăm trạng từ cùng một lúc. Hãy từ từ tiến hành, bạn sẽ thấy nó đơn giản hơn nhiều so với tưởng tượng.
Trạng từ chỉ cách thức dùng để trả lời cho câu hỏi nào
Trạng từ chỉ cách thức mô tả "cách thức hành động diễn ra", trả lời cho câu hỏi How? (như thế nào?)
- She speaks slowly. (Cô ấy nói chuyện rất chậm.) → Nói như thế nào? Một cách chậm rãi.
- He closed the door quietly. (Anh ấy nhẹ nhàng đóng cửa lại.) → Đóng như thế nào? Một cách yên tĩnh.
- They worked hard. (Họ làm việc rất chăm chỉ.) → Làm việc như thế nào? Một cách chăm chỉ.
Xin hãy nhớ: tính từ miêu tả "người, sự vật, sự việc", còn trạng từ miêu tả "hành động".
- She is a careful driver. (Cô ấy là một tài xế cẩn thận.) → careful miêu tả driver (người).
- She drives carefully. (Cô ấy lái xe rất cẩn thận.) → carefully miêu tả drives (hành động).
Mẹo nhận biết: Nếu bạn muốn mô tả một "động từ", và câu đang hỏi "làm như thế nào", thì hãy dùng trạng từ.
Quy tắc phổ biến nhất: Tính từ + -ly
Hầu hết các trạng từ chỉ cách thức chỉ đơn giản là tính từ thêm trực tiếp -ly.
- quick (nhanh) → quickly (một cách nhanh chóng)
- slow (chậm) → slowly (một cách chậm rãi)
- careful (cẩn thận) → carefully (một cách cẩn thận)
- quiet (yên tĩnh) → quietly (một cách yên tĩnh)
- loud (to tiếng) → loudly (một cách to tiếng/ồn ào)
Hãy xem các câu ví dụ:
- Please read the instructions carefully. (Xin vui lòng đọc kỹ hướng dẫn.)
- He finished his homework quickly. (Anh ấy đã làm xong bài tập về nhà một cách nhanh chóng.)
Quy tắc chính tả nhỏ khi thêm -ly (chỉ cần nhớ 3 quy tắc này là đủ)
Khi thêm -ly, có một số đuôi từ cần phải thay đổi một chút. Nhớ kỹ ba quy tắc dưới đây, bạn sẽ hầu như không bao giờ viết sai chính tả:
- Đuôi từ là phụ âm + y → đổi y thành i rồi thêm ly
- happy (vui vẻ) → happily (một cách vui vẻ)
- easy (dễ dàng) → easily (một cách dễ dàng)
- lucky (may mắn) → luckily (một cách may mắn)
- Đuôi từ là -le → bỏ e và đổi thành -ly
- gentle (dịu dàng) → gently (một cách dịu dàng)
- simple (đơn giản) → simply (một cách đơn giản/đơn thuần)
- terrible (tồi tệ) → terribly (một cách tồi tệ)
- Đuôi từ là -ic → thêm -ally
- basic (cơ bản) → basically (về cơ bản)
- automatic (tự động) → automatically (một cách tự động)
Ví dụ:
- She smiled happily when she saw the gift. (Cô ấy mỉm cười hạnh phúc khi nhìn thấy món quà.)
- He gently put the baby on the bed. (Anh ấy nhẹ nhàng đặt em bé lên giường.)
- The door locks automatically. (Cánh cửa này tự động khóa.)
Mẹo nhớ: Khi thấy happy → happily, hãy tưởng tượng "y xấu hổ biến thành i, rồi nắm lấy tay của ly", hình ảnh nhỏ này có thể giúp bạn ghi nhớ sự thay đổi của "phụ âm + y".
Trạng từ đặt ở đâu? Thường là sau động từ
Vị trí tự nhiên nhất của trạng từ chỉ cách thức là đặt sau động từ (hoặc tân ngữ).
- He spoke clearly. (Anh ấy đã nói rất rõ ràng.)
- She opened the box carefully. (Cô ấy đã cẩn thận mở chiếc hộp.)
Xin lưu ý: Không đặt trạng từ chen vào giữa động từ và tân ngữ.
- I speak English well. ✓ (Tôi nói tiếng Anh rất tốt.)
I speak well English.✗
Nếu có tân ngữ, hãy nói hết tân ngữ trước rồi mới đặt trạng từ, câu sẽ tự nhiên hơn nhiều.
Các trường hợp ngoại lệ bất quy tắc (cần đặc biệt ghi nhớ những từ này)
Tiếng Anh luôn có một số từ không tuân theo quy tắc, và trạng từ chỉ cách thức cũng vậy. Số lượng của chúng không nhiều, chỉ cần nhớ kỹ là được.
Trạng từ của good là well, không phải goodly
Đây là từ phổ biến nhất và cũng dễ nói sai nhất.
- She sings well. ✓ (Cô ấy hát rất hay.)
She sings good.✗
Mẹo nhớ: good là tính từ (miêu tả sự vật tốt), còn well là trạng từ (miêu tả việc gì đó được làm tốt). "Làm tốt" thì dùng well.
Một số từ có tính từ và trạng từ giống hệt nhau
Những từ này không thêm -ly, tính từ và trạng từ có hình thức giống hệt nhau:
- fast (nhanh/một cách nhanh chóng): He is a fast runner. (Anh ấy là một người chạy nhanh.) ／ He runs fast. ✓ (Anh ấy chạy rất nhanh.)
- hard (chăm chỉ, khó/một cách chăm chỉ, vất vả): It was a hard test. (Đó là một bài kiểm tra khó.) ／ She works hard. ✓ (Cô ấy làm việc rất chăm chỉ.)
- late (muộn/trễ): a late bus (chuyến xe buýt trễ) ／ He arrived late. ✓ (Anh ấy đã đến muộn.)
Nhắc nhở: Tuyệt đối không được nói fastly ✗, từ này không tồn tại. Khi fast đóng vai trò là trạng từ, nó vẫn giữ nguyên là fast.
Cần thận bẫy của hard và hardly
- He works hard. (Anh ấy làm việc rất chăm chỉ.) → hard nghĩa là "một cách chăm chỉ".
- He hardly works. (Anh ấy hầu như không làm việc.) → hardly nghĩa là "hầu như không", ý nghĩa hoàn toàn khác nhau!
Thêm -ly không nhất thiết giữ nguyên ý nghĩa ban đầu, hardly là một ngoại lệ nổi tiếng, ghi nhớ điều này sẽ giúp bạn tránh được hiểu lầm.
Một phương pháp kiểm tra bỏ túi
Khi không chắc nên dùng tính từ hay trạng từ, hãy tự hỏi bản thân một câu: "Mình đang miêu tả sự vật, hay đang miêu tả hành động?"
- Miêu tả sự vật (danh từ) → dùng tính từ: a quiet room (căn phòng yên tĩnh).
- Miêu tả hành động (động từ) → dùng trạng từ: speak quietly (nói một cách khẽ khàng/yên lặng).
Kiểm tra nhanh lại: Nếu từ này trả lời cho câu hỏi "được làm như thế nào?", thì hầu như nó là trạng từ chỉ cách thức, thường có đuôi -ly (ngoại trừ một vài trường hợp đặc biệt như well, fast, hard).
Luyện tập như thế nào trên Loopy
Hiểu rõ quy tắc rồi, nhưng để thực sự ghi nhớ thì phải dựa vào việc "gặp lại nó một cách tự nhiên nhiều lần". Loopy đưa các trạng từ như quickly, carefully, well, fast vào các câu thực tế trong khóa học phân cấp, với độ khó sát với trình độ của bạn (A1–B1), mỗi lần chỉ cung cấp lượng kiến thức vừa đủ để bạn tiêu hóa.
- Nghe nói và nhại giọng (shadowing): Bạn sẽ nghe cách người bản xứ đặt trạng từ phía sau động từ, ngữ điệu tự nhiên ra sao, và khi lặp lại vài lần, bạn sẽ hình thành cảm giác về vị trí của từ, dần dần sẽ không cần phải nghĩ đến quy tắc nữa.
- Ôn tập theo đường cong trí nhớ: Với những từ thay đổi chính tả như happily, easily, Loopy sẽ cho bạn ôn tập lại ngay vào thời điểm bạn sắp quên, dần dần biến nó thành phản xạ.
- Tra cứu từ điển: Khi gặp trạng từ nào chưa chắc chắn, bạn có thể tra cứu trực tiếp để xem câu ví dụ và phát âm của nó, đồng thời kiểm tra cách dùng của các từ có cùng dạng như fast, hard.
Đừng sợ nói sai lúc đầu, mỗi lần luyện tập đều là một bước nuôi dưỡng cảm giác ngôn ngữ (ngữ cảm). Bạn có thể làm được, chúng tôi sẽ đồng hành cùng bạn từng bước một.