Scientists Discover a 98-Million-Year-Old Mantis With 'Leaves' on Its Abdomen, Trapped in AmberCác nhà khoa học phát hiện bọ ngựa 98 triệu năm tuổi có 'lá' trên bụng, bị mắc kẹt trong hổ phách
Xem trước âm thanh hoàn chỉnh
0:00
0:00
EN: Headlinese and Passive Reduction: In journalistic headlines, auxiliary verbs like 'is/was/has been' are omitted to save space and create urgency. Here, '[is/was] Found' functions as the main passive verb predicate, while 'Preserved' acts as a secondary participial complement specifying the state in which it was found.
Tiếng Việt: Phong cách tiêu đề báo chí (Headlinese) và lược bỏ trợ động từ trong câu bị động: Tiêu đề tin tức thường lược bỏ trợ động từ (như is / was / has been) để ngắn gọn và tạo cảm giác tức thời. Trong câu này, 'Found' thực chất đại diện cho vị ngữ bị động '[was/has been] found', còn quá khứ phân từ 'Preserved' phía sau đóng vai trò bổ ngữ, mô tả trạng thái bảo quản khi được phát hiện.
Rare painting thought lost for centuries recovered in private collection.
Bức tranh quý hiếm được cho là đã thất truyền nhiều thế kỷ đã được tìm thấy trong bộ sưu tập tư nhân.
EN: Compound Adjectives with Hyphens: 'Leaf-Like' (noun + suffix/adjective) and '98-Million-Year-Old' (number + noun + adjective) function as pre-nominal modifiers. When measurement units form compound adjectives before a noun, the noun ('year') remains singular.
Tiếng Việt: Tính từ ghép có dấu gạch nối: 'Leaf-Like' (danh từ + hậu tố tính từ) và '98-Million-Year-Old' (số từ + danh từ đơn vị + tính từ) đều đóng vai trò bổ nghĩa trước cho danh từ. Cần lưu ý rằng khi danh từ đơn vị đo lường được dùng làm bổ ngữ trước trong từ ghép có gạch nối, danh từ (như year) phải ở dạng số ít, không được thêm s.
A ten-year-old child discovered a spider-like fossil in the backyard.
Một đứa trẻ mười tuổi đã phát hiện một hóa thạch hình nhện ở sân sau.
EN: In scientific reporting, amber from northern Myanmar (Kachin State) is famous for preserving mid-Cretaceous (approx. 99-98 million years old) biodiversity with astonishing morphological detail, allowing scientists to observe soft tissues, fine hairs, and mimicry structures rarely preserved in mineral fossils.
Tiếng Việt: Trong các báo cáo khoa học cổ sinh vật học, hổ phách từ miền bắc Myanmar (bang Kachin) nổi tiếng khắp thế giới. Những khối hổ phách hình thành khoảng 99 đến 98 triệu năm trước (giữa kỷ Phấn Trắng) này có thể bảo quản mô mềm, lông tơ và đặc điểm ngụy trang của sinh vật với độ chi tiết ba chiều cực cao, điều mà hóa thạch khoáng vật truyền thống gần như không thể làm được.
EN: Past participial phrase as an adverbial modifier: The sentence opens with the past participle phrase 'Entombed in sticky resin...', which functions as a participial clause of manner/circumstance modifying the subject 'a 98-million-year-old praying mantis'. In journalistic and formal writing, placing non-finite clauses at the beginning sets a vivid scene before introducing the grammatical subject.
Tiếng Việt: Cụm phân từ quá khứ làm trạng ngữ bổ nghĩa: Câu này bắt đầu bằng cụm phân từ quá khứ 'Entombed in sticky resin...' làm mệnh đề phân từ bổ nghĩa cho chủ ngữ 'a 98-million-year-old praying mantis'. Trong văn phong báo chí và trang trọng, việc đặt cụm động từ không hữu hạn ở đầu câu giúp tạo bối cảnh sinh động trước khi giới thiệu chủ ngữ chính.
Trapped beneath layers of volcanic ash, the ancient Roman artifacts were discovered in pristine condition.
Bị mắc kẹt dưới nhiều lớp tro núi lửa, những cổ vật La Mã cổ đại này được tìm thấy trong tình trạng gần như nguyên vẹn.
EN: Noun clause complement of a preposition ('what is now...'): The preposition 'in' takes the free relative clause 'what is now Myanmar' as its object. This construct is standard in historical, paleontological, and geographical contexts to specify past events occurring in a region that corresponds to a modern political territory.
Tiếng Việt: Mệnh đề danh từ sau giới từ (cấu trúc 'what is now...'): Giới từ 'in' nhận mệnh đề danh từ 'what is now Myanmar' làm tân ngữ. Trong lĩnh vực lịch sử, cổ sinh vật học hoặc địa lý, cấu trúc này thường được dùng để chỉ địa điểm xảy ra sự kiện trong quá khứ, nơi đó tương ứng với một quốc gia hoặc khu vực hành chính hiện đại ngày nay.
Fossils were uncovered in what is now modern-day Mongolia.
Hóa thạch được khai quật trong lãnh thổ Mông Cổ ngày nay.
EN: Present perfect passive with manner adverbial phrase: 'has been preserved in remarkable detail' combines the present perfect passive (emphasizing the present result of an ancient event) with the prepositional phrase 'in remarkable detail', which functions adverbially to describe the degree and quality of preservation.
Tiếng Việt: Thể bị động của hiện tại hoàn thành và cụm giới từ chỉ cách thức: 'has been preserved in remarkable detail' kết hợp thể bị động của hiện tại hoàn thành (nhấn mạnh kết quả của sự kiện cổ xưa đối với hiện tại) với cụm giới từ 'in remarkable detail' làm trạng ngữ bổ nghĩa, để mô tả mức độ chi tiết và chất lượng bảo quản hóa thạch.
The delicate insect wing has been preserved in extraordinary clarity.
Đôi cánh côn trùng mỏng manh đó được bảo quản trong trạng thái cực kỳ rõ ràng.
EN: Burmese amber (or burmite) from northern Myanmar's Kachin State is one of paleontology's most critical windows into the mid-Cretaceous period (approximately 98-100 million years ago). Because tree resin enveloped plants and insects instantaneously in 3D without flattening them, specimens preserve microscopic anatomical structures that are rarely seen in rock impressions.
Tiếng Việt: Hổ phách Miến Điện từ bang Kachin, miền bắc Myanmar, là một trong những cửa sổ quan trọng nhất để giới cổ sinh vật học nghiên cứu kỷ Phấn Trắng giữa (khoảng 98–100 triệu năm trước). Do nhựa cây đặc quánh có thể bao bọc côn trùng và thực vật trong không gian ba chiều ngay lập tức, ngăn chúng bị ép dẹt hư hại, nên thường bảo quản được cấu trúc giải phẫu vi mô vô cùng chi tiết, điều mà hóa thạch dấu vết trên đá truyền thống khó lòng sánh kịp.
EN: The participial phrase 'closely resembling...' functions as a reduced relative clause modifying 'leaf-like structures' (equivalent to 'which closely resemble...').
Tiếng Việt: Cụm phân từ 'closely resembling...' ở đây đóng vai trò mệnh đề quan hệ rút gọn, bổ nghĩa sau cho danh từ đứng trước 'leaf-like structures' (tương đương với 'which closely resemble...').
Scientists discovered a fossil exhibiting remarkable adaptations for flight.
Các nhà khoa học đã phát hiện một hóa thạch thể hiện các đặc điểm thích nghi bay rõ rệt.
EN: The sentence-final participle clause ', making it...' expresses a natural result or consequence of the preceding clause. The implied subject is the entire prior situation.
Tiếng Việt: Mệnh đề phân từ hiện tại ', making it...' được dẫn dắt bởi dấu phẩy ở cuối câu biểu thị kết quả hoặc ảnh hưởng tất yếu phát sinh từ toàn bộ sự việc nêu trên, tương đương với ', which makes it...'.
Heavy rainfall flooded the runway, causing several flights to be diverted.
Mưa lớn làm ngập đường băng, khiến nhiều chuyến bay phải hạ cánh chuyển hướng sang sân bay khác.
EN: In the phrase 'mantises mimicking foliage', 'mantises' serves as the subject of the gerund/participle 'mimicking' (acting as a noun phrase governed by the preposition 'of'). In formal contexts, this can also appear as a possessive ('mantises' mimicking').
Tiếng Việt: Trong cấu trúc 'mantises mimicking foliage', 'mantises' là chủ ngữ logic của cụm phân từ/danh động từ 'mimicking foliage' chịu sự chi phối của giới từ 'of', diễn tả sự việc 'bọ ngựa ngụy trang thành lá' (trong văn phong trang trọng cũng có thể dùng sở hữu cách 'mantises' mimicking').
There is little recorded history of predators adopting such deceptive tactics.
Hiếm có ghi chép lịch sử nào về việc động vật săn mồi áp dụng chiến lược lừa dối như vậy.
EN: In biological and paleontological naming conventions, binomial nomenclature consists of a capitalized genus name followed by a lowercase species epithet (e.g., 'Selaginella grimaldii'), typically italicized. Additionally, 'foliage' is a collective term favored in scientific reporting to denote plant leaves broadly, especially in the context of camouflage and mimicry.
Tiếng Việt: Trong quy tắc đặt tên khoa học nhị danh trong sinh học và cổ sinh vật học, tên chi phải viết hoa, tên loài viết thường (ví dụ: 'Selaginella grimaldii'), và thường được in nghiêng trong văn bản. Ngoài ra, 'foliage' trong các báo cáo khoa học thường được dùng như danh từ tập hợp, chỉ chung 'cành lá/ lá cây', đặc biệt thường dùng trong bối cảnh mô tả sự bắt chước và ngụy trang của côn trùng.
EN: The sentence begins with a present participle phrase ('Describing the insect as...'), acting as an adverbial modifier indicating background context, action, or reason. The implied subject of the participle clause must match the subject of the main clause ('paleoentomologist Hongru Yang and colleagues') to avoid a dangling modifier.
Tiếng Việt: Đầu câu sử dụng cụm phân từ hiện tại ('Describing the insect as...') làm trạng ngữ bổ nghĩa, để nêu bối cảnh, hành động đi kèm hoặc nguyên nhân. Chủ ngữ logic ngầm của mệnh đề phân từ phải khớp với chủ ngữ của mệnh đề chính ('paleoentomologist Hongru Yang and colleagues') để tránh tạo ra bổ ngữ lơ lửng (dangling modifier).
Publishing their findings in Nature, the research team revealed a previously unknown microbial species.
Nhóm nghiên cứu đã công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí Nature, hé lộ một loài vi sinh vật chưa từng được biết đến trước đây.
EN: The verb 'describe' follows the pattern 'describe + object + as + noun/adjective', meaning to characterize or categorize something as a particular thing or quality. In taxonomic and scientific writing, this pattern frequently designates newly named species or categories.
Tiếng Việt: Cấu trúc phổ biến của động từ 'describe' là 'describe + tân ngữ + as + danh từ/tính từ', nghĩa là 'mô tả/đặt tên/phân loại... như là...'. Trong phân loại học và văn bản khoa học, cấu trúc này rất thường được dùng để đặt tên loài mới hoặc mô tả đặc điểm phân loại.
Biologists described the newly discovered orchid as a classic example of island gigantism.
Các nhà sinh vật học đã mô tả loài lan mới phát hiện này như một ví dụ điển hình của hiện tượng khổng lồ hóa trên đảo.
EN: The reporting verb 'emphasized' takes a nominal that-clause ('that reliable fossil examples... are scarce') functioning as its direct object, common in formal academic reporting to underscore key conclusions.
Tiếng Việt: Động từ tường thuật 'emphasized' (nhấn mạnh) được theo sau bởi mệnh đề danh từ do 'that' dẫn dắt ('that reliable fossil examples... are scarce') làm tân ngữ trực tiếp, thường được dùng trong văn bản học thuật trang trọng để làm nổi bật luận điểm nghiên cứu cốt lõi.
The climatologist emphasized that immediate global reductions in emissions are imperative.
Các nhà khí hậu học nhấn mạnh rằng việc giảm khí thải ngay lập tức trên toàn cầu là điều bắt buộc.
EN: In scientific reporting, binomial nomenclature (such as Folimantis hyalinala) italicizes genus and species names, where the genus is capitalized and species lowercase. Referring to academic discoveries typically involves naming the lead author and acknowledging co-researchers with 'and colleagues' (equivalent to 'et al.' in citations), followed by the prestigious journal name (e.g., New Phytologist, founded in 1902).
Tiếng Việt: Trong các bài báo khoa học, danh pháp hai phần (ví dụ: bọ ngựa lá trong suốt Folimantis hyalinala) thường được viết in nghiêng, tên chi viết hoa và tên loài viết thường. Khi giới thiệu kết quả nghiên cứu, thông lệ thường nêu tên tác giả đầu tiên và dùng 'and colleagues' (tương đương với et al. trong trích dẫn bài báo) để chỉ nhóm nghiên cứu, đồng thời giới thiệu tạp chí học thuật có ảnh hưởng đã công bố bài báo quan trọng đó (ví dụ: New Phytologist, thành lập năm 1902).
EN: Negative inversion occurs when a negative adverb or adverbial phrase (such as 'Never before', 'Rarely', or 'Seldom') is placed at the beginning of a clause for rhetorical emphasis. The auxiliary verb precedes the subject, mimicking question word order: [Negative Adverbial] + [Auxiliary] + [Subject] + [Main Verb].
Tiếng Việt: Đảo ngữ phủ định (Negative Inversion): Khi trạng từ/cụm từ phủ định hoặc bán phủ định (như Never before, Rarely, Seldom...) được đặt ở đầu câu để nhấn mạnh tu từ, mệnh đề chính phải đảo ngữ, đưa trợ động từ lên trước chủ ngữ, tạo thành trật tự từ giống câu hỏi: [Trạng từ phủ định] + [Trợ động từ] + [Chủ ngữ] + [Động từ chính].
Never before had the scientist witnessed such an extraordinary chemical reaction.
Nhà khoa học này chưa từng thấy phản ứng hóa học bất thường như vậy trước đây.
EN: Parenthetical insertion ('they noted') is set off by commas to attribute the claim or observation to the researchers without interrupting the main syntactic flow of the inverted clause.
Tiếng Việt: Cấu trúc chèn (Parenthetical Insertion): 'they noted' được chèn vào câu bằng dấu phẩy, dùng để nêu nguồn của quan sát hay luận điểm, mà không phá vỡ cấu trúc ngữ pháp chính của câu đảo ngữ ban đầu.
This specimen, experts believe, represents a completely new evolutionary branch.
Các chuyên gia cho rằng mẫu vật này đại diện cho một nhánh tiến hóa hoàn toàn mới.
EN: Passive infinitive construction 'is known to imitate' expresses general scientific knowledge or belief about an entity. The pattern 'Subject + be known + to-infinitive' conveys that a trait or action is universally recognized or documented.
Tiếng Việt: 'be known to + động từ nguyên thể' diễn tả sự thật đã biết hoặc đặc điểm được công nhận rộng rãi. Câu này bắt đầu bằng chủ ngữ phủ định 'no living mantis species', mang nghĩa 'không có loài còn sống nào được biết là...'.
No terrestrial mammal is known to survive at such extreme atmospheric pressures.
Không có loài động vật có vú trên cạn nào được biết là có thể sống sót dưới áp suất khí quyển khắc nghiệt như vậy.
EN: In scientific reporting and academic papers, starting with an inverted negative like 'Never before' is a deliberate rhetorical device to highlight the unprecedented nature and high significance of a discovery. It elevates the register from standard observation to a historic scientific breakthrough.
Tiếng Việt: Trong các bản tin khoa học và tạp chí học thuật, việc sử dụng cấu trúc đảo ngữ phủ định như 'Never before' là một thủ pháp tu từ có chủ đích, nhằm làm nổi bật giá trị khoa học chưa từng có và ý nghĩa mang tính cột mốc của phát hiện này, nâng văn phong bài viết từ ghi chép quan sát thông thường lên tầm đột phá lịch sử trọng đại.
EN: The verb 'offer' can take a double-object construction (ditransitive): 'offer + indirect object (recipient/field) + direct object (entity provided)'. In formal or academic writing, abstract fields of study like 'paleontology' can personify the recipient to mean 'provide scholars in this field with'.
Tiếng Việt: Động từ 'offer' có thể dùng cấu trúc song tân ngữ (ngoại động từ song tân) tức là 'offer + tân ngữ gián tiếp (người nhận hoặc lĩnh vực) + tân ngữ trực tiếp (vật được cung cấp)'. Trong văn viết trang trọng hoặc học thuật, một ngành học trừu tượng (như paleontology, cổ sinh vật học) có thể được nhân cách hóa làm người nhận, nghĩa là 'cung cấp cho các học giả trong lĩnh vực đó...'.
The newly unearthed ruins offer archaeology a fresh perspective on Bronze Age trade.
Di chỉ mới được khai quật mang lại cho khảo cổ học một góc nhìn hoàn toàn mới về thương mại thời kỳ Đồ đồng.
EN: The noun 'glimpse' (a brief look or view) regularly collocates with the preposition 'into' to describe gaining insight or understanding into an abstract subject or process ('a glimpse into something').
Tiếng Việt: Danh từ 'glimpse' (cái nhìn thoáng qua) thường đi với giới từ 'into' tạo thành 'a glimpse into sth', dùng để diễn tả việc hiểu sâu hoặc nhìn thoáng qua một chủ đề trừu tượng hoặc quá trình tiến hóa.
The diary provides an intimate glimpse into the daily life of 19th-century sailors.
Cuốn nhật ký này cho chúng ta cái nhìn sâu sắc về cuộc sống thường nhật của thủy thủ thế kỷ 19.
EN: The relative clause 'that has evolved over at least 200 million years' uses the present perfect ('has evolved') with the prepositional phrase 'over [time span]' to denote an evolutionary process that began in deep geological time and whose consequences extend to or remain relevant in the present.
Tiếng Việt: Mệnh đề quan hệ 'that has evolved over at least 200 million years' dùng thì hiện tại hoàn thành 'has evolved' kết hợp với cụm giới từ 'over + [độ dài thời gian]', diễn tả quá trình tiến hóa bắt đầu từ thời kỳ địa chất cổ xưa và tiếp tục phát triển, với ảnh hưởng vẫn còn liên quan đến ngày nay.
They studied an immune mechanism that has evolved over millions of years.
Họ đã nghiên cứu một cơ chế miễn dịch đã tiến hóa qua hàng triệu năm.
EN: In scientific and academic journalism, the deep-time perspective (e.g., '200 million years') underscores the magnitude of an evolutionary milestone. The mention of mid-Cretaceous amber from Myanmar frequently carries scientific significance because Cretaceous amber captures soft tissues, delicate plant organs, and precise ecological behaviors (like camouflage or mimicry) that standard mineralized rock fossils rarely preserve.
Tiếng Việt: Trong báo cáo khoa học và tiếng Anh học thuật, 'thời gian sâu' (ví dụ: 200 triệu năm) thường được dùng để nhấn mạnh ý nghĩa to lớn của các mốc tiến hóa. Hổ phách Miến Điện giữa kỷ Phấn Trắng được đề cập trong bài có giá trị nghiên cứu khoa học rất cao trong giới cổ sinh vật học, vì hổ phách có thể bảo quản hoàn chỉnh mô mềm, cấu trúc vi mô của thực vật và các hành vi sinh thái như bắt chước, những thứ cực kỳ hiếm trong hóa thạch khoáng hóa trong đá truyền thống.
Từ vựng quan trọng với phiên âm IPA, định nghĩa, câu ví dụ và bài kiểm tra tương tác.
Cụm từ kèm nhãn loại, định nghĩa song ngữ, ghi chú sử dụng và câu ví dụ.
With an unusually high level of precision, clarity, or completeness.
Ở trạng thái cực kỳ chi tiết và rõ ràng
Remains or traces of ancient organisms that provide scientific proof for historical phenomena.
Bằng chứng hóa thạch
A brief or limited view, understanding, or insight into something complex or inaccessible.
Một cái nhìn thoáng qua để khám phá, hiểu sâu về điều gì đó